×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true

عناوین ویژه

true
    امروز  جمعه - ۱ آذر - ۱۳۹۸  
true
false

شمارش معکوس برای حذف صفر از پول ملی ایران آغاز شده است و انتشار تصویری از ایران چک ۵۰۰ هزار ریالی در چند روز اخیر نیز نشان از خبرهایی از یک تحول بزرگ در اقتصاد ایران دارد. دکتر عبدالناصر همتی، رییس کل جدید بانک مرکزی ایران که پس از نوسانات شدید ارزی نیمه اول ۹۷ جایگزین سیف شده است، اخیرا از برنامه جدی سکاندار پولی و بانکی کشور مبنی بر حذف ۴ صفر از پول ملی ایران خبر داد. رونمایی از ایران چک ۵۰ تومانی با فناوری های امنیتی فوق پیشرفته غیر قابل جعل (چاپ مغناطیسی و نخ امنیتی رنگی) مصداقی بر این برنامه عملیاتی در آینده نزدیک دارد.

 

جریان حذف چهار صفر از پول ایران که اقدامی برای رونق اقتصادی و کاهش رکود تورمی یک دهه اخیر محسوب می شود، موضوعی نیست که در دی ماه ۹۷ مورد توجه فعالان اقتصادی و بانک مرکزی قرار گرفته باشد. اواخر سال ۱۳۹۰ بود که هیات وزیران در کابینه دوم محمود احمدی نژاد، حذف چهار صفر از پول ایران را کلید زد تا ایران را تا سال ۱۳۹۳ با یک تحول ژرف و شگرف اقتصادی روبرو کند. اما مخالفت ها با این قضیه در مجلس و سایر بخش ها ادامه یافت به گونه ای که هنوز که در پایان سال ۹۷ به سر می بریم، حذف چهار صفر یا سه صفر از پول ملی ایران، به صورت اجرایی، عملیاتی نشده باشد.

 

کارشناسان اقتصادی و اجتماعی و تحلیل گران امور پولی و بانکی معتقد هستند که حذف چهار صفر از پول ملی ایران می تواند در کوتاه مدت و بلند مدت، تبعات اقتصادی مثبت و منفی به بار آورد که هم جامعه باید با آن آشنا شود و هم نهادهای مالی و بانکی و خدماتی و صنعتی و حتی بورس، بستر فنی و عملیاتی آن را متوجه باشند.

 

طرح اصلاح پولی ملی ایران با توجه به نرخ تورم افسار گسیخته در دو دهه اخیر، روز به روز جدی می شود. آمارها نشان می دهد که در طول ۴۰ سال یعنی از اوایل دهه پنجاه هجری خورشیدی تا اواخر دهه هشتاد هجری خورشیدی، شاخص بهاری کالا و خدمات مصرفی در ایران، بیش از پانصد و هفتاد برابر افزایش یافته و از رقم چهار واحد به بیش از دو هزار و دویست و بیست واحد رسیده است. این افزایش وحشتناک در حالی است که بزرگ ترین قطع اسکنانس در ایران، از ده هزار ریال به یک صد هزار ریال رسیده و تنها ده برابر شده است.

 

 

عدم حذف صفر = کاهش ثروت ملی؟

هر چقدر تورم زیاد شود اما به اندازه آن، ارزش ریالی اقطاع مسکوکات افزایش نیابد، هزینه تولید اسکانس جدید که رقم زیادی از بیت المال را می بلعد و هزینه نگهداری را افزایش می دهد، روند صعودی پیدا کرده و اقتصاد ملی را تضعیف میکند. افزایش چشمگیر سرانه اسکانس سبب می شود که نظام پرداخت با مشکل روبرو شده و این معضل را در کسری نقدینگی دستگاه های ATM و جابجایی پول در شعب بانک ها با این همه درگیری های امنیتی مشاهده می کنیم.

 

این قدر مساله نقدینگی و ارتباط ان با قطع اسکناس و کوچکی آن در برابر تورم ، حاد بود که تبدیل به محور اصلی صحبت های نوروزی رییس جمهور در پیام اول فروردین ماه هزار و سیصد و هشتادو هفت شد. محمود احمدی نژاد، کسی که منتقدان، بخشی از بحران های مالی دهه نود هجری خورشیدی ایران را مرتبط با سیاست گذاری های پولی و اقتصادی ناپخته او می دانند، اعلام کرد که اصلاح نظام ارزش گذاری پولی ملی ایران، از جمله موضوعات مورد نظر در طرح هفت گانه تحول اقتصادی است. اصلاح نظام بانکی و اصلاح نظام پرداخت یارانه به دهک های پایین و تصحیح نظام مالیاتی و شفافیت اقتصادی و کوچک شدن دولت، همه آرمان های دولت نهم و دهم بود که خیلی به واقعیت نزدیک نشد.

 

در اوایل سال ۱۳۹۰ بود که تهیه پیش نویس لایحه اصلاح پولی ایران به بانک مرکزی واگذار شد و در نهایت، پانزدهم بهمن سال ۱۳۹۰، کمیسیون اقتصادی دولت به ریاست وزیر اقتصاد و رییس کل بانک مرکزی (بهمنی)، پیش نویس لایحه اصلاح پول ملی ایران را تصویب کرد. این در واقع، جزییات اجرایی اصلاح پولی ملی بود که در کمیسیون اقتصادی دولت بررسی شد. قرار شده بود که در سال ۱۳۹۳ ، چهار صفر از پول ملی ایران حذف شود و مقدمات اجرایی شدن آن نیز فراهم شود. اما همان طور که مشاهده می کنید، با وجود گذشت چهار سال، هنوز اتفاق میمونی رخ نداده است.

 

اصلاحات نظام پولی چه فایده ای دارد؟

شاید این سوال برای شما هم پیش امده باشد که اصلاح نظام پولی چه فایده ای دارد. اصلاح نظام پولی معمولا در مختصات تغییر قطعات اسکناس و مسکوکات است که در سه ساختار: تغییر نام واحد پول، حذف چند صفر از واحد پول و ترکیبی از آن اتفاق می افتاد.

در ایران، آن طور که از صحبت های رییس کل بانک مرکزی و رییس جمهور بر می آید، قرار است پول ملی از ریال به تومان تغییر یابد و چهار صفر از واحد پولی ایران حذف شود. یعنی هر اسکنانس ۱۰ هزار ریالی، که اکنون هزار تومان است، تبدیل به ۱ تومان خواهد بود. این قضیه را با رونمایی از چک پول ۵۰۰ هزار ریالی که ۵۰ تومان ارزش گذاری شده بود شاهد بودیم.

 

مشکلات نظام پولی امروز ایران چیست؟

محورهای کلی را می توان در این موضوعات ۱۰ گانه خلاصه کرد:

در نظام پولی امروز ایران، شاهد ارقام خیلی بزرگی در محاسبات دولتی و شرکت های خصوصی هستیم.
هر چقدر ارقام بزرگ در اقتصاد ایران رواج داشته باشد، تحلیل اماری آن برای کارشناسان و مردم سخت تر می شود.
حذف چند صفر از واحد پول ملی ایران، رونق و شفافیت اقتصادی را در پی خواهد داشت.
یکی از مشکلات نظام پولی امروز ایران، ارزش ریالی کم مسکوکات و اسکنانس است که مشکلاتی زیادی در بعد حمل و نقل و امنیتی ندارد.
مردم برای دریافت پول، بایستی مدت ها در صف بانک و خودپرداز بمانند و سقف ریالی روزانه برداشت آن ها نیز بعضا کفاف نیازهای تبادل پولی در برابر کالا و خدمات نمی دهد.
ریال، پول رسمی ایران است که عملا هیچ حضوری در تراکنش های مالی و پولی روزانه مردم ندارد.
هزینه نگهداری اسکناس در ایران بسیار زیاد است و سالانه میلیاردها تومان پول بابت تولید اسکنانس جدید از خزانه بانک مرکزی خارج می شود.
کوچک بودن قطعات اسکنانس و ارزش ریالی کم آن ها سبب شده تا استهلاک دستگاه های خودپرداز افزایش یابد و این تهدیدی بلند مدت برای صنعت بانکداری ایران است.
عملا، مسکوکات از نظام تبادل پولی کشور حذف شده است و به تاکسی و اتوبوس و بقالی، محدود شده است.

 

 

فواید حذف چهار صفر از پول ملی ایران

حذف چهار صفر از پول ملی ایران، یک موضوع عالی برای دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری در حوزه حسابداری و اقتصاد کلان است. اما به صورت کلی می توان به محورهای هفت گانه ذیل الذکر اشاره کرد:

حذف سه یا چهار صفر از پول ملی ایران سبب می شود که نظام پرداخت در ایران، کارا تر شود.
حذف سه یا چهار صفر از پول ملی ایران منجر به تخصیص اثربخش منابع با صرفه جویی چاپ اسکناس می شود.
حذف صفرها از پول ملی ایران باعث به وجود آمدن ارتقای نقش سکه در مبادلات پولی خواهد شد.
وقتی صفرهای اضافی از پول ملی ایران کنار رود، واردات پر هزینه کاغذهای امنیتی چاپ اسکناس از خارج از کشور، کاهش خواهد یافت که به اقتصاد ملی کمک می کند.
حذف صفر از نظام پولی کشور، اعتماد عمومی را افزایش می دهد.
رابطه معناداری بین قدرت خرید مردم و ارزش پولی ایجاد می کند.
پرستیژ پول ملی را در سطح جهانی افزایش خواهد داد.

تغییر واحد پولی، یک رخداد اسمی است که باعث کوچک سازی اسکناس می شود. مثل نقشه های جغرافیایی که مقیاس خیلی بزرگ را در اشلی مشخص، کوچک می کند تا هم حمل و نقل آن آسان شود و هم بتوانیم کل قاره های جهان را در یک برگه A4 یا A3 یا A2 گلاسه ببینیم و راه های مواصلاتی و مرزها را بهتر مشاهده کنیم.

 

بنابراین این پدیده اسمی تغییر صفر از پول، نقش خاصی روی ارزش حقیقی متغیرهای اقتصادی و قیمت نسبی کالاها و خدمات، در اقتصاد خرد ایجاد نمی کند. پس از حذف صفر از پول ملی ایران، شاهدهیچ گونه تغییری در ارزش سپرده های مردم نزد بانک های خصوصی و دولتی نخواهیم بود. چرا که شعب بانک های مکلف هستند که معادل ارزش ریالی حساب سپرده افراد را قبل از حذف صفر، به پول جدید محاسبه کنند و به صاحبان قانونی حساب پرداخت کنند یا در حساب آن ها ثبت کنند.

 

این تصور که با حذف صفر از واحد پولی ایران، قیمت املاک و مستغلات به صورت عجیبی تغییر می کند نیز اشتباه و یک برداشت اقتصادی نادرست است. هیچ تاثیری این حذف صفر، در قدرت خرید مردم و قیمت هر متر واحد مسکونی و اداری و زمین و امثالهم در ۳۱ استان کشور نداشته و اگر شوک یا سردرگمی در میان فعالان حوزه مسکن و ساختمان سازی در این حوزه وارد شود، موقتی است و رفع می شود.

 

انتهای مطلب/

 

 

true
برچسب ها :

این مطلب بدون برچسب می باشد.

true
false
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true